Bestuurskracht staat los van de bestuursvorm.

Bestuurskracht staat los van herindelen of zelfstandig blijven. Het heeft te maken met de juiste mensen met elkaar te verbinden en te laten samenwerken. Dat is binnen een kleinere gemeente veel eenvoudiger dan in een grote gemeente. Immers, hoe kleiner de gemeente, hoe groter de betrokkenheid! 

Bestuurskracht

Ambtelijke organisatie CGM

Wat is bestuurskracht? *1 
Deze term wordt vaak gebruikt in de discussie over herindeling en zelfstandigheid. De voorstanders van herindeling zijn van mening dat de bestuurskracht van de gemeente Grave onvoldoende is en dat deze na een herindeling een sprong maakt. “Hoe groter, hoe sterker” is daarbij een veelgehoorde uitspraak. Maar wat wordt onder bestuurskracht bedoeld?  In wezen is bestuurskracht een andere term voor kwaliteit van bestuur. Een bestuurlijke manier van werken die gemeenten in staat stelt vraagstukken aan te pakken. In de afgelopen jaren heeft de Rijksoverheid vele grote vraagstukken bij de gemeenten neergelegd (dit noemen ze decentralisatie taken van Rijksoverheid naar gemeenten). Zo zijn de gemeenten sinds 2015 verantwoordelijk voor jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen. Deze taakverschuiving en taakverzwaring stelt aan de gemeentes hogere eisen aan de bestuurskracht. De gemeentes worden gedwongen hun taken op een grotere schaal uit te voeren om hun slagkracht en efficiency te vergroten. Dat kan op 2 manieren:
1. Samenvoegen van gemeenten (herindeling)
2. Intergemeentelijke samenwerkingsverbanden (regionalisering)

Samenwerkingsverbanden
De gemeente Grave werkt momenteel in ca. 30 intergemeentelijke samenwerkingsverbanden samen. Deze samenwerkingsverbanden (bijv. jeugdzorg, WMO, veiligheid, afval, GGD enz.) kunnen tussen enkele of meerdere gemeentes in de regio Noordoost-Brabant zijn.  Opvallend is dat uit onderzoek blijkt dat gemeentelijke schaalvergroting leidt tot meer regionale samenwerking. Door regionalisering werkt de zelfstandige gemeente Grave al samen met andere gemeenten in de regio om doelmatiger te werken en de kwaliteit van de “grote” taken zoals zorg, veiligheid etc. te verbeteren. Hier verandert niets aan. Herindeling is dus geen alternatief voor regionalisering. 

Verhoudingen binnen gemeentebestuur Grave
Bestuurskracht is een samenspel tussen college, raad en ambtenaren en heeft betrekking op het vermogen om:
·       Maatschappelijke uitdagingen centraal te stellen
·       De juiste mensen met elkaar verbinden en te laten samenwerken
·       Een democratisch bestuur te vormen dat betrouwbaar en integer is

De huidige gepolariseerde verhoudingen in raad en college zorgen ervoor dat bij veel inwoners de indruk bestaat dat er onvoldoende bestuurskracht is. In de conclusie van het recentelijk onderzoek van Partners & Pröpper*2  staat ook dat het cruciaal is dat de gemeente Grave zelf (en in samenspel met anderen) ervoor gaat zorgen het politiek-bestuurlijk samenspel op een hoger plan gebracht wordt. Het zal een zware klus worden om de ambtelijke organisatie opnieuw vorm te geven en daarbij is eendracht noodzakelijk. 

De gemeenteraad is momenteel regelmatig negatief in het nieuws waarbij partijpolitieke verschillen de boventoon voeren. De verdeeldheid over de bestuurlijke toekomst in de gemeenteraad zorgt soms voor onaangename vergaderingen waarbij het helaas regelmatig niet meer om de inhoud gaat. Dat deze “bestuurlijke chaos”  zoals deze door de oppositie genoemd wordt, kunstmatig gecreëerd is blijkt wel uit het feit dat er in deze raadscyclus  sinds maart 2018 slechts in ca. 10% van de besluiten een 8-7 stemverhouding bij alle besluiten is geweest. In 85% van de besluiten is er zelfs sprake van een 2/3 meerderheid.  Daar waar het besluiten betreft met een 8-7 verhouding betreft het in bijna alle gevallen besluiten over het wel of niet herindelen.*3

Invloed herindeling op bestuurskracht
Aan de andere kant moeten inwoners beseffen dat na een herindeling met Land van Cuijk de gemeenteraad uit 37 raadsleden (dit zijn net als nu ‘betaalde vrijwilligers’ die door de ca. 90.000 inwoners gekozen gaan worden)  zal bestaan en naar inschatting zal daar slechts een handvol uit de gemeente Grave komen. Het aantal wethouders zal ca. 5-7 zijn.  De voorstanders van herindeling zeggen dat de ambtelijke en bestuurlijke kwaliteit met de toename van ambtenaren, raadsleden en wethouders groeit en dat de bestuurskracht dus hoger is. De voorstanders van zelfstandigheid zeggen dat de afstand tussen bestuur en inwoners dermate groot wordt dat de maatschappelijke betrokkenheid van bestuurders laag wordt en de interesse van burgers in de politiek zorgwekkend wordt. Voor beide meningen valt iets te zeggen maar feit is dat de keuze voor schaalvergroting, samenwerking of zelfstandigheid op zich geen waardeoordeel over de bestuurskracht van de gemeente betekent. 

 

Bronnen
*1      Bestuurskracht van gemeenten – Prof.Dr. A. Korsten
          Variatie in bestuurskracht - VNG
*2      Bestuurskrachtonderzoek gemeente Grave 2017 -  Partners en Propper
*3      Stemverhouding raad deze cyclus t/m januari 2021

Neem contact met ons op!

Heeft u vragen over het behoud van een zelfstandig Grave? Wilt u meer weten over onze standpunten? U mag ons altijd een bericht sturen, we helpen u graag verder.

© Zelfstandig Grave